قانون بشردوستانه بینالمللی
قانون بشردوستانه بینالمللی (IHL) از جمله قانونهای بینالمللی است که در زمان جنگ و درگیریهای مسلحانه، آسیبهای جنگ را بالای مردم کم میسازد. هدف این قانون این است که از زندگی، کرامت انسانی و سلامتی کسانی حفاظت کند که در جنگ بهگونه مستقیم سهم نمیگیرند، یا دیگر سهمگیری مستقیمشان در جنگ پایان یافته است.
قانون بشردوستانه بینالمللی برای طرفهای درگیر جنگ، در مورد وسایل و روشهای جنگ نیز محدودیتهایی تعیین میکند. حمله مستقیم و بدون فرق بالای افراد ملکی و جاهای ملکی، ایجاد رنج بیضرورت و استفاده از بعضی وسایل و روشهای خاص، بر اساس این قانون منع یا محدود شده است.
قواعد قانون بشردوستانه بینالمللی برای حفاظت از زخمیها و مریضان، زندانیان جنگ، افراد ملکی، کارکنان صحی و کسانی که کمکهای بشری میرسانند، اصول ویژه دارد. همچنان برای حفاظت از داراییهای فرهنگی، عبادتگاهها، چیزهای ضروری برای زنده ماندن افراد ملکی و بعضی تأسیسات مهم ملکی نیز قواعد ویژه وجود دارد.
بنیادهای مهم قانون بشردوستانه بینالمللی عبارت از کنوانسیونهای ژنو، پروتوکولهای اضافی، دیگر توافقنامههای بینالمللی و قانون بینالمللی عرفی است. این قانون برای درگیریهای مسلحانه بینالمللی و غیر بینالمللی، قواعد جداگانه برای تطبیق دارد و چارچوب حقوقی آن بر اساس نوع و شرایط درگیری تعیین میشود.
قانون بشردوستانه بینالمللی تعیین نمیکند که آغاز یک جنگ قانونی بوده یا غیرقانونی؛ بلکه وقتی درگیری مسلحانه به وجود میآید، رفتار طرفهای درگیر جنگ را تنظیم میکند و برای کم کردن آسیب به انسانها در نتیجه جنگ، حدود حقوقی لازم را تعیین میکند.
حفاظت از زندگی و کرامت انسان
از نظر قانون بشردوستانه بینالمللی، باید زندگی، عزت، کرامت، امنیت و هر نوع فرصت قانونی افراد ملکی و کسانی که با خطر روبهرو هستند، تا حد امکان حفاظت شود. از نظر قانون، زندگی انسان ارزش خاص دارد و باید در حالت جنگ، درگیری و خشونت نیز به حفاظت از زندگی و کرامت انسان توجه جدی شود.
همه انسانها مکلفیت دارند که از زندگی و کرامت دیگر انسانها مراقبت کنند، بهخصوص در حالت جنگ که زندگی و امنیت مردم با خطرهای جدی روبهرو میباشد. نجات دادن و حفاظت از زندگی زخمیها، مریضان، افراد ملکی و دیگر کسانی که با خطر روبهرو هستند، تنها یک مسؤولیت قانونی نیست، بلکه وظیفه و مسؤولیت مشترک انسانی نیز میباشد. در هر حالت جنگ باید زندگی، عزت و کرامت انسان از هر نوع آسیب بیجا حفاظت شود.