ناوي پېلاي د ۲۰۲۶ کال د نوبل د سولې جایزې ګټونکې اعلان شوه

د ناروې د نوبل کمېټې د ۲۰۲۶ کال د سولې نوبل جایزه د سویلي افریقا حقوقپوهې او د بشري حقونو مخکښې مدافعې، ناوانېتم ناوي پېلاي، ته ورکړې ده. د اعلان له مخې، نوموړې د سولې د ودې او د نړیوال قانون د پیاوړتیا په برخه کې د خپلو هڅو له امله د دې جایزې ګټونکې اعلان شوې ده.

ناوي پېلاي په ۱۹۴۱ کال کې د سویلي افریقا په ډربن ښار کې زېږېدلې ده. نوموړې په ۱۹۶۷ کال کې د ناتال سیمې لومړنۍ ښځه وه چې خپل حقوقي دفتر یې پرانیست. هغې د اپارتاید یا توکمیز تبعیض پر مهال د فعالانو دفاع کړې او وروسته د سویلي افریقا د عالي محکمې لومړنۍ غیرسپین‌ پوستې ښځینه قاضۍ وټاکل شوه.

پېلاي د روانډا لپاره په نړیواله جزايي محکمه کې د قاضۍ او مشرې په توګه دنده ترسره کړې ده. همدارنګه، له ۲۰۰۸ څخه تر ۲۰۱۴ کال پورې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنره  وه. نوموړې د فلسطین، غزې او اسراییل په اړه د ملګرو ملتونو د خپلواک تحقیقاتي کمېسیون مشري هم کړې ده. نوموړې اوس د عدالت نړیوالې محکمې د ځانګړې قاضۍ په توګه دنده ترسره کوي.

د نوبل کمېټې په وینا، د دې جایزې پرېکړه په داسې وخت کې شوې چې نړیوال قانون او نړیوال بنسټونه له جدي فشارونو او ننګونو سره مخ دي.

د نوبل د سولې جایزې په اړه

د نوبل جایزې د سویډني ساینسپوه او اختراع‌ کوونکي الفریډ نوبل د وصیت له مخې رامنځته شوې او له ۱۹۰۱ کال راهیسې ورکول کېږي. د سولې نوبل جایزه هغو اشخاصو یا سازمانونو ته ورکول کېږي چې د سولې، نړیوالې همکارۍ او د شخړو د سوله‌ ییز حل په برخه کې یې د پام وړ هڅې کړې وي. د دې جایزې ګټونکي د ناروې د نوبل کمېټې له خوا ټاکل کېږي او هر کال د ډسمبر په ۱۰مه، په اوسلو کې، ګټونکي ته سپارل کېږي.

د ۲۰۲۵ کال د نوبل د سولې جایزه

د ۲۰۲۵ کال د نوبل د سولې جایزه د وینزویلا د اپوزیسیون مشرې ماریا کورینا ماچادو ته ورکړل شوې وه. د ناروې د نوبل کمېټې د اعلان له مخې، نوموړې د وینزویلا د خلکو د ډیموکراتیکو حقونو د ملاتړ او په دغه هېواد کې د ډیموکراسۍ پر لور د سوله‌ ییز بدلون لپاره د خپلو هڅو له امله د دې جایزې ګټونکې اعلان شوې وه.